Zmieniona lista tematów na egzamin ustny z języka polskiego w 2011 roku
I LITERATURA
- Pokolenie młodych wobec wyzwań swego czasu. Przedstaw i oceń postawy ludzi młodych, odwołując się do literatury wybranych epok.
- Zjawy, duchy, sny, wizje – ich różnorodne funkcje w dziele literackim. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Motyw wędrowca w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literatury romantycznej.
- Problem holocaustu w literaturze polskiej. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów literatury współczesnej.
- Portret Seweryna Soplicy, czyli szlachecko – magnackie życie I Rzeczypospolitej przez pryzmat literatury gawędowej.
- Sposoby realizacji toposu śmierci w literaturze dawnej i współczesnej. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
- Kultura i obyczaje ludów plemiennych Ameryki Południowej i Madagaskaru na podstawie książek A. Fiedlera, B. Pawlikowskiej i W. Cejrowskiego.
- Poezja współczesna jako wyraz niepokojów moralnych człowieka drugiej połowy XX wieku. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
- Wpływ historii na losy bohatera literackiego. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów.
- Portret artysty–twórcy w literaturze. Zaprezentuj temat, odwołując się do wybranych przykładów.
- Przedstaw literackie portrety dzieci i młodzieży w wybranych utworach różnych epok.
- Przedstaw wybranych bohaterów-samobójców. Określ i oceń motywy ich postępowania.
- Bohater tragiczny w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Wczesna twórczość T. Różewicza jako wyraz przeżyć pokolenia Kolumbów. Odwołaj się do wybranych utworów.
- Paraboliczny charakter baśni. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów należących do tego samego gatunku literackiego.
- Literackie powroty do czasów dzieciństwa i młodości. Rozwiń temat, odwołując się do wybranych utworów XIX i XX wieku.
- Przedstaw różne oblicza samotności na przykładach wybranych bohaterów literackich
- Przedstaw romantyczny model bohatera i jego recepcję w twórczości pisarzy kolejnych epok.
- Przedstaw różne konkretyzacje mitu Arkadii w literaturze.
- Przedstaw realizację motywu „exegi monumentum” w literaturze różnych epok.
- Scharakteryzuj, na podstawie literatury polskiej i obcej, różne aspekty osobowości totalitarnej.
- Scharakteryzuj społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle XX–wiecznej satyry i groteski. Odwołaj się do wybranych utworów.
- Przedstaw postawy pisarzy wobec krzywdy społecznej, odwołując się do przykładów literackich różnych epok.
- Być wiernym sobie – przedstaw postawy wybranych bohaterów literackich realizujących to motto życiowe.
- Motywy katastroficzne w literaturze XIX i XX wieku. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych utworów.
- Przedstaw bohaterów literackich, którzy sens życia widzieli w pracy dla innych.
- Od św. Aleksego do Ziembiewiczów – przedstaw i oceń różne obrazy małżeństw w literaturze.
- Topos ogrodu i jego realizacja w literaturze. Odwołaj się do wybranych przykładów.
- Tatry i Podhale jako źródło inspiracji artystycznej literatury przełomu XIX i XX wieku. Odwołaj się do wybranych twórców Młodej Polski.
- Różne sposoby pisania o cierpieniu. Odwołując się do trzech wybranych utworów literackich, porównaj ich kształt artystyczny i wizerunki ludzi dotkniętych przez los.
- Romantyczna a pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu – omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
- Obraz i ocena rodziny w dramacie XIX i XX wieku. Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
- Zjawisko realizmu magicznego w literaturze iberoamerykańskiej. Przedstaw temat, odwołując się do twórczości wybranych autorów (np. Marqueza, Carpentiera, Cortazara).
- Samotność jako element biografii bohaterów romantycznych. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów.
- Literatura w służbie ideologii – omów i oceń to zjawisko na przykładzie wybranego okresu historyczno–literackiego.
- Scharakteryzuj lirykę religijno – metafizyczną wybranej epoki literackiej lub wybranego autora.
- Portret bohatera – postaci parenetycznej, godnej naśladowania. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
- Przedstaw twórczość przedstawicieli jednego z pokoleń literackich w poezji polskiej po II wojnie światowej.
- Conradowska wierność sobie i obrona własnej indywidualności – jako motto twórczości wybranego poety współczesnego. Omów temat, odwołując się do utworów i biografii twórcy.
- Dialog człowieka z Bogiem w literaturze – przedstaw różne ujęcia tego tematu, odwołując się do wybranych przykładów.
- Wykaż na przykładzie literatury romantycznej i pozytywistycznej związek pomiędzy ideologią i tendencjami artystycznymi epoki, a wyborem określonych gatunków literackich.
- Straceńcy, marzyciele, społecznicy – bohaterowie literatury czasów niewoli. Zaprezentuj i oceń postaci, odwołując się do wybranych przykładów.
- Przedstaw problem kariery i awansu społecznego oraz zawodowego na przykładzie wybranych utworów literackich XIX i XX wieku.
- Jak w utworze literackim odzwierciedlają się poglądy filozoficzne epoki? Rozważ zagadnienie na przykładzie wybranych dzieł literackich XIX I XX wieku.
- Ukaż literackie wizje szczęścia ukształtowane w różnych epokach. Odwołaj się do wybranych przykładów.
- Literatura w obronie praw człowieka dawniej i dziś – omów zagadnienie na przykładach z różnych epok.
- Realizm, symbolizm, groteska – różne sposoby kreowania rzeczywistości w utworach. Omów zagadnienie, odwołując się do przykładów literackich.
- Dokumentaryzm i paraboliczność jako dwa sposoby przedstawiania rzeczywistości w dziełach różnych twórców. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
- Różnorodne ujęcia miłości w literaturze – omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Topos domu i jego realizacja w polskiej tradycji literackiej – omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Przedstaw bohaterów – idealistów w literaturze różnych epok.
- Obraz władzy w literaturze XX wieku – omów problem, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
- Przedstaw literackie kreacje samotników w wybranych utworach różnych epok.
- Omów wpływ biografii twórców romantycznych na ich dzieła.
- Czesław Miłosz jako poeta moralista. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych utworów.
- Jakie istotne problemy życia narodowego podejmowała literatura XIX wieku? Odwołaj się do wybranych utworów.
- Przedstaw motyw wędrówki bohatera w wybranych dziełach literackich różnych epok.
- Omów różne sposoby wykorzystania kategorii przestrzeni w wybranych utworach epickich i dramatycznych różnych epok.
- Przedstaw problem rewolucji w literaturze różnych epok.
- Zbigniew Herbert jako poeta moralista. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
- Przedstaw motyw powstań narodowych w literaturze polskiej.
- Omów motywy antyczne w poezji Z. Herberta.
- Ukaż portret emigranta w literaturze różnych epok.
- Sceptycyzm, ironia, żart w twórczości W. Szymborskiej. Omów cechy stylu poetki, odwołując się do wybranych utworów.
- Scharakteryzuj obyczajowość sarmacką w literaturze staropolskiej.
- Przedstaw różne obrazy miasta w literaturze XIX i XX wieku. Odwołaj się do wybranych przykładów.
- Motyw winy i kary w literaturze. Odwołaj się do wybranych utworów.
- Źródła i sens buntu jednostki – przedstaw problem na wybranych przykładach literackich.
- Groteska i kpina jako metody kreowania rzeczywistości. Odwołaj się do wybranych utworów różnych epok.
- Omów funkcje tytułu i motta w literaturze, odwołując się do wybranych utworów różnych epok.
- Literatura a polityka – przedstaw wzajemne relacje między tymi dziedzinami, odwołując się do wybranych utworów.
- Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach literackich.
- Przedstaw literackie portrety ludzi wyobcowanych i zbuntowanych wobec otaczającej ich rzeczywistości.
- Przedstaw etos rycerza w literaturze. Odwołaj się do wybranych utworów różnych epok.
- Rola inteligencji w społeczeństwie – przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów różnych epok.
- Rola poety i poezji w literaturze romantycznej i współczesnej – rozwiń temat na przykładzie wybranych utworów.
- Wątek miłosny i jego funkcja w powieści pozytywistycznej. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów.
- Omów różne wizje świata w literaturze fantasy. Odwołaj się do wybranych utworów.
- Utopie i dystopie w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
- Funkcjonowanie baśniowych motywów we współczesnej literaturze fantastycznej. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
- Mity greckie jako źródło inspiracji pisarzy różnych epok. Rozwiń temat, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
- Przedstaw literackie świadectwa życia polskich zesłańców na terenach Syberii i Kazachstanu w latach II wojny światowej.
- Ukaż tragizm jednostki uwikłanej w historię. Odwołaj się do wybranych przykładów literackich.
- Odwołania do antyku w literaturze polskiego renesansu. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Nowatorstwo językowe w poezji XX wieku. Omów zagadnienie w oparciu o wybrane przykłady literackie.
- Przedstaw wizję świata i człowieka w utworach Paula Coelho.
- Różne sposoby wykorzystania motywu tańca w tekście literackim. Przedstaw problem na wybranych przykładach.
- Relacje pomiędzy Polakami i Żydami. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych przykładów literatury XIX wieku.
- Na wybranych przykładach z literatury przedstaw przyczyny i konsekwencje odrzucenia tradycji przez współczesnego człowieka.
- Pieniądz jako czynnik sprawczy działań człowieka. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów literatury XIX wieku.
- Proces kształtowania systemu wartości człowieka współczesnego. Określ go, odwołując się do wybranych utworów.
- Motyw snu i jego funkcje w utworze literackim. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych przykładów literatury XIX i XX wieku.
- Na przykładzie dowolnie wybranych epok i utworów, pokaż tendencyjność literatury w kontekście czasu, w którym powstała.
- Jak poczucie kobiecości wpływało na życiowe, intelektualne i artystyczne wybory pisarek? Omów temat na podstawie biografii i twórczości wybranej pisarki.
- Źródła i granice pesymizmu w powieści poetyckiej polskiego romantyzmu. Omów zagadnienie na podstawie wybranych powieści poetyckich.
II KORESPONDENCJA SZTUK
- Omów funkcję krajobrazów ojczystych w kreowaniu świata przedstawionego w dziele literackim i filmowym.
- Literatura i sztuka wobec ludzkiego cierpienia. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Dzieło literackie inspiracją dla twórców filmu. Przedstaw zagadnienie, analizując dorobek artystyczny wybranego reżysera.
- Obraz śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
- Motyw powstań narodowowyzwoleńczych w literaturze, malarstwie i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Adaptacje filmowe lektur szkolnych jako przykład interpretacji tekstu literackiego. Omów zagadnienie, dokonując analizy wybranych przykładów.
- Realizacje filmowe powieści H. Sienkiewicza. Przedstaw opinie i oceny odbiorców adaptacji.
- Przedstaw motyw Apokalipsy – różnorodność jego literackich i malarskich ujęć i funkcji na wybranych przykładach.
- Omów rolę filmu i teatru jako czynników kształtujących smak estetyczny człowieka.
- Przedstaw motywy ludowe w twórczości wybranych poetów, pisarzy i malarzy. Wskaż przyczyny i źródła inspiracji.
- Różne realizacje motywu Arkadii w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
- Prometeusz, Ikar, Syzyf – jako symbole określonych postaw ludzkich. Przedstaw ich realizację w literaturze i sztuce różnych epok.
- Brzydota jako kategoria estetyczna w literaturze i malarstwie. Omów to zjawisko, dokonując analizy wybranych dzieł.
- Portret dziecka w literaturze i malarstwie dwóch wybranych epok. Omów ten temat, dokonując analizy wybranych dzieł kultury.
- Recepcja historii Kaspara Hausera - „sieroty Europy” w literaturze i filmie.
- Przedstaw sylwetkę św. Franciszka w literaturze, malarstwie, rzeźbie i filmie.
- Obraz Romów w literaturze i filmie. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów.
- Literatura wobec innych sztuk pięknych. Na wybranych przykładach omów inspiracje literackie malarstwem, muzyką i tańcem.
- Motyw wampira w kulturze, literaturze i sztuce. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
- Przedstaw symbol jako środek wyrazu w literaturze i malarstwie wybranej epoki.
- Przedstaw przykłady funkcjonowania mitów w literaturze i sztuce.
- Przedstaw motyw cierpienia jednostki w literaturze i sztuce.
- Surrealizm w malarstwie i literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Malarstwo, muzyka, literatura – zwierciadłem nastrojów epoki. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do dzieł kultury wybranego okresu.
- Turpizm w malarstwie i literaturze. Przedstaw realizację tej konwencji artystycznej na wybranych przykładach.
- Biblia – jako uniwersalne źródło inspiracji literackich i malarskich. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Od Kaina i Abla do Gilberta Grape'a – portrety rodzeństwa w literaturze i filmie. Przedstaw temat, odwołując się wybranych przykładów.
- Przedstaw, omów i oceń współczesne interpretacje sceniczne „Dziadów” A. Mickiewicza.
- Przedstaw sposoby utrwalania obrazu stolicy w literaturze i malarstwie.
- Świat polskiej wsi w literaturze i malarstwie wybranej epoki.
- Przedstaw realizację motywu Stabat Mater (dolorosa) w literaturze i sztuce. Odwołaj się do wybranych przykładów.
- Ekspresjonizm w literaturze i sztuce europejskiej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
- Ilustracja a tekst literacki. Omów zagadnienie, odwołując się do przykładów.
- Muzyka jako motyw literacki. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
- Omów działalność kabaretów literackich w XX-leciu międzywojennym.
- Przedstaw świat dramatów S. I. Witkiewicza w kontekście jego malarstwa.
- Szaleństwo, obłęd jako motyw w literaturze i sztuce. Odwołaj się do wybranych tekstów kultury.
- Zjawisko kiczu w literaturze i sztuce. Odwołaj się do wybranych tekstów kultury.
- Symbolika zwierząt w literaturze i malarstwie. Odwołaj się do wybranych tekstów kultury.
- Przedstaw realizację motywu Sądu Ostatecznego w literaturze i sztuce wybranych epok.
- Styl gotycki w architekturze i ruchomych zabytkach Elbląga i Gdańska. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Przedstaw groteskowy portret Polaka, odwołując się do literatury współczesnej i malarstwa Dudy Gracza.
- Przedstaw motyw szatana w literaturze i sztuce.
- Symbol, alegoria, parabola w sztuce i literaturze. Przedstaw ich funkcjonowanie na wybranych przykładach tekstów kultury wybranej epoki.
- Przedstaw obrazy żywiołów i katastrof dotykających ludzkość, przedstawione w literaturze i sztuce (także w filmie).
- Inspiracje mitologiczne w literaturze, sztuce i filmie. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
- Władza – zaszczyt , zobowiązanie , siła niszcząca. Przedstaw różne ujęcia problemu w literaturze i filmie.
- Holocaust w literaturze i filmie. Odwołaj się do wybranych tekstów kultury.
- Zaprezentuj różne sposoby artystycznego przedstawienia wewnętrznych przeżyć człowieka w wybranych dziełach literatury i sztuki.
- Różne sposoby utrwalania obrazu wieku XX w literaturze i sztuce. Dokonaj analizy i oceny wybranych przykładów.
- Twórczość filmowa A. Wajdy jako forma interpretacji literatury polskiej. Dokonaj analizy wybranych dzieł.
- Reifikacja człowieka jako problem w literaturze i sztuce. Omów zjawisko, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
- Przedstaw motyw tańca, jego realizację i funkcje w literaturze, malarstwie, filmie, muzyce.
- Motyw rewolucji w malarstwie i literaturze. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Nowatorskie tendencje w literaturze i sztuce XX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Różne sposoby ukazania piękna ludzkiego ciała. Omów problem, odwołując się do literatury i sztuki współczesnej.
- Utopie i dystopie w literaturze i w filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich i filmowych.
III Język
- Język twórców manifestów literackich. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Język środowisk młodzieżowych – jednolity czy różnorodny? Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Omów cechy charakterystyczne języka i stylu wybranej epoki literackiej. Odwołaj się do wybranych tekstów dwóch reprezentatywnych dla niej pisarzy.
- Różne typy stylizacji w literaturze XIX i XX wieku. Omów problem i oceń zasadność tych zabiegów językowych.
- Omów zjawisko mody językowej, odwołując się do przykładów współczesnej polszczyzny.
- Scharakteryzuj, odwołując się do wybranych tekstów, środki kształtowania wypowiedzi w literaturze baroku.
- Dokonaj analizy języka piosenek wybranego zespołu, wyjaśnij zasadność doboru środków wyrazu.
- Omów agitacyjną funkcję języka na przykładzie wybranych tekstów politycznych.
- Funkcja metafory w twórczości dwóch poetów. Dokonaj analizy porównawczej wybranych tekstów.
- Omów, w jaki sposób historia i moda na języki obce wpłynęła na ukształtowanie się współczesnego języka polskiego.
- Dzięki jakim środkom językowym osiągnięty został efekt komizmu w poematach heroikomicznych? Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Scharakteryzuj styl publicystyczno–dziennikarski, opierając się na tekstach różnych czasopism.
- Etymologia imion i imionisk. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Tragizm, komizm, groteska. Scharakteryzuj te trzy kategorie estetyczne, odwołując się do znanych Ci utworów.
- Omów pochodzenie nazw miejscowych Twojego regionu.
- Tak mówią zakochani. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów różnych epok.
- Przedstaw cechy gwary uczniowskiej.
- Poetyckie odstępstwa od norm językowych. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Mistrzowie satyry. Omów cechy języka fraszek dawnych i współczesnych.
- Język jako element indywidualizacji bohatera. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Omów charakterystyczne cechy gwary kaszubskiej. Dokonaj analizy materiału językowego.
- Błędy językowe we współczesnej polszczyźnie. Dokonaj próby klasyfikacji błędów. Wskaż źródła i przyczyny ich powstawania.
- Zjawisko kiczu językowego – omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Dokonaj analizy języka nagłówków prasowych – wyjaśnij, jaki obraz świata jest przez nie kreowany.
- Omów język wybranej postaci Trylogii H. Sienkiewicza.
- Dialektyzacja we współczesnej powieści. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Z jakimi zabiegami spotykasz się w powieści historycznej? Dokonaj analizy językowej na wybranych przykładach.
- Językowe środki perswazji w odrodzeniu, oświeceniu i pozytywizmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Zapożyczenia językowe we współczesnej polszczyźnie. Omów je, dokonując analizy i oceny wybranych przykładów.
- Język współczesnego filmu i telewizji. Omów zjawisko na wybranych przykładach.
- Omów funkcję stylizacji biblijnej w wybranych utworach różnych epok.
- Omów perswazyjną funkcję języka na przykładzie wybranych tekstów propagandowych.
- Przedstaw przykłady stylizacji gwarowej w literaturze Młodej Polski i w literaturze współczesnej. Scharakteryzuj język tych wypowiedzi.
- Przedstaw stylizacje modlitewne w utworach literackich różnych epok.
- Przedstaw wpływ języków obcych na ukształtowanie współczesnej polszczyzny.
- Dawne procesy fonetyczne i ich ślady we współczesnym języku polskim. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
- Przedstaw źródła dowcipu językowego, odwołując się do wybranych przykładów.
- Dokonaj analizy języka młodzieżowego (zapożyczenia, ekspresjonizmy, słowotwórstwo).
- Dokonaj analizy językowej wybranych pism urzędowych i instrukcji obsługi urządzeń.
- Językowe i pozajęzykowe sposoby komunikowania się. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
- Wskaż i omów sposoby manipulacji językowej spotykane w środkach masowego przekazu.
- Dokonaj analizy pochodzenia i znaczenia imion i nazwisk bohaterów literackich utworów z różnych epok.
- Wieloznaczność wyrazów i jej konsekwencje językowe. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Zjawisko bliskoznaczności i jego praktyczne wykorzystanie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Jakie tendencje przejawiają się obecnie w dziedzinie nazewnictwa: sklepów, kawiarni, instytucji? Dokonaj analizy i opisu wybranych form językowych.
- Błędy językowe w tekstach prasowych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów. Określ mechanizmy ich powstawania.
- Wskaż źródła i funkcje humorystycznej frazeologii w języku potocznym.
- Funkcje dialektyzacji i archaizacji w literaturze. Omów, odwołując się do wybranych utworów.
- Język jako narzędzie kreowania świata w poezji XX wieku. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
- Język reklam jako narzędzie manipulacji. Omów zagadnienie, dokonując analizy wybranych tekstów.
- Gwary środowiskowe w Twojej miejscowości. Omów ich rodzaje na przykładach grup środowiskowych.
- Szablon językowy – jego istota i zakres występowania. Podaj przykłady właściwego i niewłaściwego użycia tego zjawiska językowego.
- Związki frazeologiczne we współczesnej polszczyźnie. Scharakteryzuj je, odwołując się do wybranych przykładów.
- Scharakteryzuj makaronizmy, odwołując się do wybranych przykładów literatury barokowej.
- Język komiksów i jego rola w kreowaniu obrazu świata przedstawionego w komiksie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
- Język Internetu. Przedstaw charakterystyczne jego cechy na przykładzie wypowiedzi z wybranych list dyskusyjnych.
- Neologizm jako środek artystycznego wyrazu. Dokonaj analizy tekstów literackich, wskaż zastosowanie, funkcje i znaczenia użytych neologizmów.





